Μάθε Τουρκικά δωρεάν

Τα Τουρκικά τα μιλούν περίπου 85 με 90 εκατομμύρια άνθρωποι. Είναι η επίσημη γλώσσα της Τουρκίας και, μαζί με τα Ελληνικά, της Κύπρου, ενώ αναγνωρίζονται ως μειονοτική γλώσσα στο Κόσοβο, στη Βόρεια Μακεδονία, στη Ρουμανία και σε άλλες χώρες των Βαλκανίων. Μεγάλες κοινότητες ζουν και στη δυτική Ευρώπη: γύρω στα τρία εκατομμύρια στη Γερμανία, με ακόμη πολλές χιλιάδες σε Αυστρία, Ολλανδία, Βέλγιο, Γαλλία και Βρετανία. Για σένα που ζεις δίπλα, η γλώσσα δεν είναι εξωτική: είναι η γλώσσα της απέναντι ακτής, των εμπορικών επαφών, των ταξιδιών στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη και των συζητήσεων που δεν χωράνε στα Αγγλικά.

Ξεκινάς με ένα προβάδισμα που λίγοι μαθητές έχουν. Δεκάδες καθημερινές ελληνικές λέξεις είναι τουρκικής προέλευσης ή μοιράζονται την ίδια πηγή: γιαούρτι από το yoğurt, τσάντα από το çanta, ντουλάπι από το dolap, κέφι από το keyif, μεζές από το meze, τζάκι από το ocak. Το ίδιο ισχύει και για το γαλλικό στρώμα δανείων που πέρασε και στις δύο γλώσσες, όπως asansör και ασανσέρ ή şoför και σοφέρ. Το λεξιλόγιο της κουζίνας, του σπιτιού και της αγοράς σου φαίνεται γνώριμο από την πρώτη εβδομάδα, ακόμη κι όταν η γραμματική γύρω του δουλεύει με εντελώς άλλη λογική.

Γράφονται με λατινικό αλφάβητο από τη μεταρρύθμιση του 1928. Το τουρκικό αλφάβητο έχει 29 γράμματα: λείπουν τα q, w και x, ενώ προστίθενται τα ç, ğ, ı, İ, ö, ş και ü. Η τελεία στο i μετράει, γιατί το ı και το i είναι δύο διαφορετικά γράμματα με ξεχωριστά κεφαλαία, I και İ. Η ορθογραφία είναι φωνητική και μια λέξη διαβάζεται ακριβώς όπως γράφεται, χωρίς άφωνα γράμματα και χωρίς εκπλήξεις, οπότε μπορείς να διαβάζεις δυνατά ολόκληρες προτάσεις από την πρώτη εβδομάδα. Η πραγματική δουλειά είναι στα φωνήεντα: το ı απέναντι στο i, το ü απέναντι στο u, το ö απέναντι στο o, όπως στα ζεύγη kır και kir ή kul και kül.

Η γραμματική δουλεύει αλλιώς από τα Ελληνικά, αλλά πολύ πιο κανονικά. Τα Τουρκικά είναι συγκολλητικά: οι καταλήξεις μπαίνουν η μία μετά την άλλη πάνω στο θέμα και καθεμιά κουβαλά μία ακριβώς σημασία. Από το ev, το σπίτι, φτάνεις στο evlerimde, δηλαδή στα σπίτια μου, με μία μόνο λέξη εκεί που τα Ελληνικά θέλουν ολόκληρη φράση. Ποιο φωνήεν θα εμφανιστεί στην κατάληξη το ορίζει η αρμονία φωνηέντων, άρα υπάρχει κανόνας αντί για λίστα εξαιρέσεων. Δεν υπάρχει γραμματικό γένος ούτε οριστικό άρθρο, τα ρήματα είναι σχεδόν όλα ομαλά, και η σειρά των όρων είναι υποκείμενο, αντικείμενο, ρήμα — το ρήμα κλείνει την πρόταση.