Russisch leren — gratis in je browser

Russisch heeft ongeveer 255 tot 260 miljoen sprekers: zo'n 150 miljoen als moedertaal en nog eens 100 miljoen als tweede taal. Het is de officiële taal van Rusland en medeofficieel in Belarus, Kazachstan, Kirgizië en Tadzjikistan, en daarmee de taal met het grootste verspreidingsgebied van Eurazië. Als een van de zes officiële talen van de Verenigde Naties weegt het bovendien mee in diplomatie, wetenschap en internationale journalistiek. Voor Nederland en Vlaanderen komt daar iets praktisch bij: Russisch is de gedeelde omgangstaal van nieuwkomers uit de hele voormalige Sovjet-Unie. Wie het spreekt, praat net zo goed met iemand uit Almaty of Tbilisi als met iemand uit Moskou.

Wat Russisch anders maakt dan het Nederlands begint bij het cyrillische alfabet: 33 letters, waaronder klinkers die aangeven dat de medeklinker ervoor zacht wordt, en twee tekens zonder eigen klank (het harde teken ъ en het zachte teken ь). Daarna komt de grammatica. Zes naamvallen bepalen de uitgang van elk zelfstandig naamwoord, bijvoeglijk naamwoord en voornaamwoord, er zijn drie geslachten en er is geen enkel lidwoord. Bijna elke medeklinker heeft een harde en een zachte variant die betekenis onderscheidt. De klemtoon ligt vrij en staat in gewone tekst niet aangegeven: een onbeklemtoonde о klinkt als een a (akanje), en за́мок (burcht) en замо́к (hangslot) verschillen alleen in klemtoon.

Het Amerikaanse Foreign Service Institute deelt Russisch in bij categorie III: ongeveer 1.100 lesuren tot beroepsmatige beheersing, tegenover 600 tot 750 uur voor Spaans of Frans. De grootste hindernissen zijn het naamvalsysteem, het werkwoordsaspect en de onvoorspelbare klemtoon, niet het alfabet zelf, dat de meeste mensen binnen een week kunnen lezen. Als Nederlandstalige begin je bij de naamvallen echt bij nul: het Nederlands heeft zijn naamvallen op versteende uitdrukkingen als te allen tijde na verloren, dus de logica van uitgangen die de rol in de zin dragen is nieuw. Wie Pools, Oekraïens, Tsjechisch of Bulgaars spreekt, herkent daarentegen meteen woorden, naamvallen en aspect.

De 80 lessen van Langula volgen die leercurve van A1 tot B2 op de voet. Eerst het cyrillische schrift en het klanksysteem, dan de meest gebruikte naamvallen, daarna het werkwoordsaspect en het volledige stelsel van zes naamvallen, en tot slot deelwoorden en abstracte woordenschat. De Leitner-kaartjes met vijf bakjes brengen veelvoorkomende uitgangen terug op het moment dat je ze dreigt te vergeten, in plaats van je lange rijtjes te laten stampen. De uitspraaktraining draait in je browser en zegt meteen of je harde en zachte medeklinkers kloppen en of de klinkerreductie goed zit; opnames worden nooit bewaard. Alles gratis, zonder installatie en zonder account om te beginnen.