Learn Aşağı Almanca free in your browser

Plattdeutsch, yani Aşağı Almanca, müzelik bir merak değil, Kuzey Almanya’nın yaşayan bölgesel dilidir. Yaklaşık iki ila üç milyon kişi Schleswig-Holstein, Hamburg, Bremen, Aşağı Saksonya, Mecklenburg-Vorpommern ve Kuzey Ren-Vestfalya, Saksonya-Anhalt ile Brandenburg’un bazı bölgelerinde aktif olarak konuşur; anlayan ama konuşmayanların sayısı çok daha yüksektir. Almanya bu dili Avrupa Bölgesel ve Azınlık Dilleri Şartı kapsamında resmen koruma altına almıştır, buna rağmen UNESCO Aşağı Almancayı tehdit altındaki diller arasında sayar. NDR radyosunda, Niederdeutsche Bühne sahnelerinde ve kasaba pazarlarında her gün duyulur.

Aşağı Almancayı asıl özel kılan şey, yapmadığı bir değişimdir: Yüksek Almanca ses kaymasına hiç katılmamıştır. Yüksek Almanca eski k sesini ch’ye, t sesini s ya da ß’ye çevirirken Aşağı Almanca olduğu gibi kaldı. Bu yüzden burada machen değil maken, Wasser değil Water, Apfel değil Appel, Zeit değil Tied denir. İngilizce ve Felemenkçeye olan bu yakınlık tesadüf değil, üçü de aynı Batı Cermen dalından geliyor. Dil bilgisi de Yüksek Almancadan sade: yönelme ve belirtme hâlleri tek bir nesne hâlinde birleşir (mi, di, em) ve geniş zamanda üç çoğul kişi aynı fiil ekini paylaşır. Yazı Latin alfabesidir; tek bir resmî imla standardı yoktur, ama Kuzey Almanya’da çoğunlukla SASS kuralları esas alınır.

Bu dilin ne kadar zor olduğu, nereden başladığına bağlı. Almanya’da yaşıyorsan ve Yüksek Almancan varsa Platt sana kısa bir adım gibi gelir: dil bilgisi mantığı tanıdıktır ve kelime örtüşmesi o kadar geniştir ki metnin anlamı çoğu zaman kendiliğinden çıkar. Ses karşılıkları ve bölgesel farklar ise aktif çalışma ister. Türkçe konuşan biri için küçük bir başlangıç avantajı da var: ö ve ü harfleri senin alfabende zaten mevcut ve Türkçe gibi Platt da sesli harf uyumu olmasa bile okunduğu gibi yazmaya yakın durur. Herkes için asıl güçlük şu: Platt tek bir lehçe değil, Holstein’dan Doğu Frizya’ya, oradan Mecklenburg-Vorpommern’e uzanan bir lehçe sürekliliğidir ve resmî bir CEFR sınavı yoktur.

Langula’nın dersleri tam bu boşluğu doldurur. A1’den B2’ye 80 derslik yapılandırılmış yol, dağınık bölgesel materyallerle tek başına ilerlerken bulamayacağın tutarlı ve öğretilebilir çizgiyi sunar. Beş kutulu Leitner kartları Hus, Dag ve Tied gibi kelimeleri Yüksek Almanca ve İngilizce ikizlerinin yanında kalıcı biçimde belleğe yerleştirmek için idealdir. Tarayıcıda çalışan telaffuz denetimi, machen ve Wasser refleksleri yerine maken ve Water diyip demediğini doğrudan değerlendirir, ses kaydını saklamadan. Langula ücretsizdir, uygulama kurulumu ve üyelik gerektirmez.