Learn Rumence free in your browser

Rumence yaklaşık 24 ila 25 milyon kişinin ana dili; Romanya ile Moldova Cumhuriyeti'nin resmî dili ve aynı zamanda Avrupa Birliği'nin resmî dillerinden biri. Çoğu kişiyi şaşırtan tarafı şudur: Rumence, Doğu Avrupa'nın tek büyük Roman dilidir, yani İspanyolca, İtalyanca ve Fransızcanın akrabasıdır. Buna coğrafyanın getirdiği belirgin bir Slav katmanı eklenir ve dile kendine özgü tınısını verir. Türkiye açısından Romanya uzak bir ülke değil: Karadeniz'in karşı kıyısındaki bu komşuyla ticaret hacmi yüksek, Bükreş ve Köstence'de kalabalık bir Türk iş dünyası var ve Dobruca bölgesinde yüzyıllardır yaşayan Türk ile Tatar toplulukları bulunuyor.

Rumence, Türkçe gibi Latin alfabesiyle yazılır; üstüne beş karakteristik harf eklenir: ă, â, î, ș ve ț. Yazım büyük ölçüde okunduğu gibidir — harflerin ses karşılığını öğrendikten sonra hiç duymadığın bir kelimeyi bile doğru okuyabilirsin, tıpkı Türkçede olduğu gibi. Dilbilgisinde ise Rumence, diğer Roman dillerinin kaybettiği Latince özellikleri korumuştur. Hâl ekleri vardır (yalın, tamlayan/yönelme, belirtme) ve İspanyolcada ya da Fransızcada bulunmayan bir üçüncü cinsiyet, yani yansız cinsiyet yaşamaya devam eder. En dikkat çekici özelliği de belirli artikelin kelimenin sonuna eklenmesidir: frate kardeş demektir, fratele ise o kardeş. Ekle çalışan bir dili konuşan biri için bu mantık hiç yabancı değildir.

Türkçe konuşan biri Rumenceye beklediğinden daha donanımlı başlar. Ses tarafında ș harfi Türkçenin ş'sinin aynısıdır, ț ise Türkçedeki ts birleşimine karşılık gelir. En büyük sürpriz â ve î harfleridir: gösterdikleri ses Türkçenin ı'sıyla neredeyse örtüşür ve bu ses, İngilizce ya da Almanca konuşanların aylarca uğraştığı bir sestir. Kelime tarafında da tanıdıklar var — ciorbă, iaurt, chiftea, cafea, dulap, papuc gibi yüzlerce kelime Osmanlı döneminde Türkçeden geçti ve hâlâ günlük dilde yaşıyor. Zorlanacağın yerler hâl sistemi, eklenen artikel, cinsiyet kavramı ve Slav kökenli kelime katmanıdır. Düzenli günlük çalışmayla birkaç ayda sağlam bir A2, on iki ila on sekiz ayda konuşabilir bir B1 gerçekçi hedeflerdir.

Langula sana A1'den B2'ye 80 yapılandırılmış ders sunar. Hâl sistemi ve özel harfler adım adım gelir; önce temel kelime dağarcığı ve basit cümlelerden oluşan sağlam bir zemin kurulur. Beş kutulu Leitner kartları eklenen artikelleri, hâl eklerini ve sık kullanılan düzensiz fiilleri aralıklı tekrarla kalıcı hale getirir. Tarayıcıdaki telaffuz kontrolü konuşmanı ses tanıma ile gerçek zamanlı puanlar — özellikle Türkçede birebir karşılığı olmayan ă sesi ve ț için işine yarar. Ses kaydı saklanmaz. Her şey kurulum gerektirmeden, ücretsiz olarak tarayıcıda çalışır.