Scheidbare werkwoorden
Waarom staat « auf » achteraan?
Ich stehe um 7 Uhr auf.
Ik sta om 7 uur op.
Kijk goed
- Ich stehe um 7 Uhr auf.Ik sta om 7 uur op.
- Er räumt sein Zimmer auf.Hij ruimt zijn kamer op.
- Wir kaufen im Supermarkt ein.Wij doen boodschappen in de supermarkt.
- Der Zug kommt um 10 Uhr an.De trein komt om 10 uur aan.
De regel
Sommige Duitse werkwoorden hebben een begin dat los kan komen: aufstehen, abfahren, zurückrufen. In een eenvoudige mededelende zin staat de vervoegde vorm op plaats twee en het losse deel achteraan: Ich stehe jeden Morgen um sechs auf. Beide delen horen toch bij één werkwoord. In de basisvorm staan ze samen. Kijk tijdens het lezen dus ook naar het laatste woord.
Hoort bij les 5, 19, 23 van de cursus.
Wat voor jou anders is
Het Nederlands heeft scheidbare werkwoorden zoals opstaan; je herkent dus meteen het idee achter Duits aufstehen. Ook in „Ich stehe jeden Morgen um sechs auf” komt het voorvoegsel achteraan. De Duitse woordvormen en voorvoegsels moeten wel afzonderlijk worden geleerd: op en auf lijken op elkaar, maar de keuze hoort bij het specifieke Duitse werkwoord.
De vormen
Scheidbare werkwoorden
| Grundform | Präsens | Perfekt |
|---|---|---|
| aufstehen | Ich stehe um sieben auf. | Ich bin aufgestanden. |
| einkaufen | Wir kaufen heute ein. | Wir haben eingekauft. |
| anrufen | Ich rufe dich an. | Ich habe dich angerufen. |
| mitkommen | Kommst du mit? | Bist du mitgekommen? |
| fernsehen | Er sieht fern. | Er hat ferngesehen. |
Veelgemaakte fouten
*Ich aufstehe um sechs.Ich stehe jeden Morgen um sechs auf.*Der Zug abfährt um neun.Der Zug fährt um neun ab.
Korte test
- Scheid het werkwoord en vul het juist in.Ich ___ jeden Tag um 6 Uhr ___. (opstaan)
- Zet de woorden in de juiste volgorde.ein / im Supermarkt / kauft / sie
- Welk werkwoord is scheidbaar?Welches Verb ist trennbar?
- Verbeter de fout.Er aufräumt sein Zimmer.
- Vul het werkwoord juist in.Wann ___ der Film ___? (beginnen)
- Kies de juiste zin.Wie sagt man 'anrufen' im Präsens mit 'ich'?
De antwoorden verschijnen na ‘Controleren’.
- stehe ... auf — Werkwoord op positie 2, voorvoegsel aan het einde
- Sie kauft im Supermarkt ein. — Werkwoord op positie 2, voorvoegsel aan het einde van de zin
- anfangen — Beklemtoond voorvoegsel = scheidbaar
- Er räumt sein Zimmer auf. — In de hoofdzin wordt het voorvoegsel gescheiden
- fängt ... an — Stamklinkerwisseling: a→ä, voorvoegsel aan het einde
- Ich rufe dich an. — Werkwoord op positie 2, voorvoegsel aan het einde
Dezelfde oefeningen komen terug in de cursus — daar onthoudt Langula wat je kent en vraagt het op het juiste moment opnieuw. Gratis Duits leren →
Duits leren, niet alleen erover lezen
De zinnen op deze pagina horen bij de gratis cursus — met uitspraak en herhaling.