Scheidbare werkwoorden

Waarom staat « auf » achteraan?

Kijk goed

Ich stehe um 7 Uhr auf.Ik sta om 7 uur op.
Er räumt sein Zimmer auf.Hij ruimt zijn kamer op.
Wir kaufen im Supermarkt ein.Wij doen boodschappen in de supermarkt.
Der Zug kommt um 10 Uhr an.De trein komt om 10 uur aan.

De regel

Sommige Duitse werkwoorden hebben een begin dat los kan komen: aufstehen, abfahren, zurückrufen. In een eenvoudige mededelende zin staat de vervoegde vorm op plaats twee en het losse deel achteraan: Ich stehe jeden Morgen um sechs auf. Beide delen horen toch bij één werkwoord. In de basisvorm staan ze samen. Kijk tijdens het lezen dus ook naar het laatste woord.

Onthoud: Het werkwoord staat op plaats twee en het losse deel achteraan.

Hoort bij les 5, 19, 23 van de cursus.

Wat voor jou anders is

Het Nederlands heeft scheidbare werkwoorden zoals opstaan; je herkent dus meteen het idee achter Duits aufstehen. Ook in „Ich stehe jeden Morgen um sechs auf” komt het voorvoegsel achteraan. De Duitse woordvormen en voorvoegsels moeten wel afzonderlijk worden geleerd: op en auf lijken op elkaar, maar de keuze hoort bij het specifieke Duitse werkwoord.

De vormen

Scheidbare werkwoorden

Grundform	Präsens	Perfekt
aufstehen	Ich stehe um sieben auf.	Ich bin aufgestanden.
einkaufen	Wir kaufen heute ein.	Wir haben eingekauft.
anrufen	Ich rufe dich an.	Ich habe dich angerufen.
mitkommen	Kommst du mit?	Bist du mitgekommen?
fernsehen	Er sieht fern.	Er hat ferngesehen.

Veelgemaakte fouten

*Ich aufstehe um sechs. → Ich stehe jeden Morgen um sechs auf.
*Der Zug abfährt um neun. → Der Zug fährt um neun ab.

Korte test

Ich ___ jeden Tag um 6 Uhr ___. (opstaan)
Scheid het werkwoord en vul het juist in.
Antwoord
stehe ... auf — Werkwoord op positie 2, voorvoegsel aan het einde
ein / im Supermarkt / kauft / sie
Zet de woorden in de juiste volgorde.
Antwoord
Sie kauft im Supermarkt ein. — Werkwoord op positie 2, voorvoegsel aan het einde van de zin
Welches Verb ist trennbar?
Welk werkwoord is scheidbaar?
1. verstehen
2. anfangen
3. beginnen
4. erklären
Antwoord
anfangen — Beklemtoond voorvoegsel = scheidbaar
Er aufräumt sein Zimmer.
Verbeter de fout.
Antwoord
Er räumt sein Zimmer auf. — In de hoofdzin wordt het voorvoegsel gescheiden
Wann ___ der Film ___? (beginnen)
Vul het werkwoord juist in.
Antwoord
fängt ... an — Stamklinkerwisseling: a→ä, voorvoegsel aan het einde
Wie sagt man 'anrufen' im Präsens mit 'ich'?
Kies de juiste zin.
1. Ich anrufe dich.
2. Ich rufe dich an.
3. Ich an dich rufe.
4. Ich rufe an dich.
Antwoord
Ich rufe dich an. — Werkwoord op positie 2, voorvoegsel aan het einde

Dezelfde oefeningen komen terug in de cursus — daar onthoudt Langula wat je kent en vraagt het op het juiste moment opnieuw. Gratis Duits leren →

Begrippen

Scheidbaar werkwoord: Een deel van het werkwoord staat los aan het einde: ik sta vroeg op.
Woordvolgorde: vandaag kom ik.
Tegenwoordige tijd: een verbform voor wat nu of regelmatig gebeurt: ik leer.

ErvoorNicht en kein ErnaVragen stellen

Werkwoorden

Sein en haben A1Waarom is het « ich bin » maar « er ist »?→Können, müssen en wollen A2Waarom staat « sein » na « muss »?→Werkwoorden met sich A2Waarom staat mich in „Ich freue mich auf das Wochenende”?→De lijdende vorm B1De lijdende vorm gebruik je wanneer de handeling belangrijker is dan wie hem uitvoert.→Konjunktiv II: irreële wensen en verzoeken B1Konjunktiv II drukt irreële situaties, wensen, beleefde verzoeken en hypothetische voorwaarden uit.→Iemand iets vragen A2Wat moet je doen bij „Würze die Suppe”?→

Duits leren, niet alleen erover lezen

De zinnen op deze pagina horen bij de gratis cursus — met uitspraak en herhaling.

Gratis beginnen