langula
Angielski
excuse me
yk-SKJUZ miPrzepraszam
Jedno słowo, 26 języków
Przepraszam w 26 językach
Polskie „przepraszam” to jedno słowo na wszystkie okazje — potrącenie w tramwaju, spóźnienie, prośbę o przejście. Inne języki dzielą to inaczej: osobny zwrot na przeprosiny, osobny na grzeczne „z pozwoleniem”, gdy tylko się przeciskamy. Poniżej usłyszysz „przepraszam” w 26 językach, z wymową opisaną pod polskie ucho i błędami, które Polacy popełniają najczęściej — od skracania podwojonych głosek po akcent szukany nie tam, gdzie trzeba.
Jedno słowo, 26 języków
- excuse meyk-SKJUZ mi/ɪkˈskjuːz mi/Angielski
- عَفْوًاAF-wan/ˈʕafwan/Arabski
- لو سمحتlaw sa-MAHT/law saˈmaħt/Arabski syryjski
- извинетеiz-WI-ne-te/izviˈnɛtɛ/Bułgarski
- 对不起tłej-bu-ći/tweɪ̯˥˩ bu tɕʰi˨˩˦/Chiński
- oprostiteo-PROS-ti-te/oˈprostite/Chorwacki
- Schüllszyl/ʃʏl/Dolnoniemiecki
- undskyldON-skyl/ˈɔnˌsɡyl/Duński
- anteeksiAN-tek-si/ˈanteːksi/Fiński
- pardonpar-DĄ/paʁ.dɔ̃/Francuski
- με συγχωρείτεme sin-cho-RI-te/me siɲxoˈrite/Grecki
- disculpedis-KUL-pe/disˈkulpe/Hiszpański
- すみませんsu-mi-ma-sen/sɨmimaseɴ/Japoński
- 실례해요śil-lje-he-jo/ɕil.ljɛ.hɛ.jo/Koreański
- sorrySOR-ri/ˈsɔri/Niderlandzki
- Entschuldigungent-SZUL-di-gung/ɛntˈʃʊldɪɡʊŋ/Niemiecki
- Entschuldigungent-SZUL-di-gung/ɛntˈʃʊldɪɡʊŋ/Niemiecki austriacki
- unnskyldUN-szyl/ˈʉnʃyl/Norweski
- przepraszam/pʃɛˈpraʂam/Polski
- com licençaką li-SĘ-sa/kõ liˈsẽsɐ/Portugalski
- извинитеiz-wi-NI-ti/ɪzvʲɪˈnʲitʲɪ/Rosyjski
- scuzați-măsku-ZAC my/skuˈzat͡sʲ mə/Rumuński
- ursäktay-SZEK-ta/ɵˈʂɛkta/Szwedzki
- affedersinizaf-fe-DER-si-niz/affeˈdeɾsiniz/Turecki
- вибачтеWI-bacz-te/ˈwɪbatʃte/Ukraiński
- scusiSKU-zi/ˈskuzi/Włoski
Czasownik, rzeczownik czy prośba o pozwolenie
Polskie „przepraszam” to czasownik — dosłownie „proszę o wybaczenie”. Nie wszędzie przeprosiny mają taką formę: francuskie „pardon” to rzeczownik, bliższy naszemu „wybaczenie” niż zdaniu z czasownikiem, a portugalskie „com licença” znaczy dosłownie „z pozwoleniem” — używa się go, przeciskając się w tłoku albo wychodząc wcześniej ze spotkania, nie wtedy, gdy naprawdę kogoś przepraszamy za błąd.
Niderlandzkie przepraszam to po prostu pożyczone angielskie „sorry” — wymawiane niemal tak samo. Nic dziwnego: Polacy sami mówią „sorry” na co dzień, więc to jeden z niewielu zwrotów w tym zestawieniu, którego nie trzeba się uczyć od zera.
Wymowa: zbitka, która nie straszy, i samogłoska bez odpowiednika
Niemieckie „Entschuldigung” wygląda groźnie, ale spółgłoskowa zbitka na początku (ntʃʊ) nie jest dla Polaków problemem — nasz język ma podobne zbitki, choćby w samym „przepraszam” z jego pʃ na starcie. Akcent pada na drugą sylabę: ent-SCHUL-digung, nie na pierwszą.
Duńskie „undskyld” i norweskie „unnskyld” kryją głoskę y — przednią, zaokrągloną samogłoskę, jakiej polski nie zna; usta układamy jak do „u”, ale język trzymamy jak przy „i”. W duńskiej wersji akcent główny pada na pierwszą sylabę, a na drugiej słychać jeszcze wyraźny akcent poboczny — obie sylaby brzmią więc mocniej, niż przewiduje polski nawyk skupiania całego akcentu w jednym miejscu.
Typowe błędy Polaków
Częsty błąd to skracanie podwojonych spółgłosek. W tureckim „affedersiniz” podwojone f (af-fe-der-siniz) wymaga zauważalnie dłuższego brzmienia niż pojedyncze f — Polacy, nieprzyzwyczajeni do takiej długości, często spłaszczają je do pojedynczego dźwięku.
Drugi nawyk to polski akcent na przedostatniej sylabie, stosowany bezkrytycznie. W fińskim „anteeksi” akcent pada na pierwszą sylabę — AN-teeksi, nie an-TEEK-si, jak podpowiedziałaby polska intuicja.
Krótkie dialogi z życia
Wejście do zatłoczonego tramwaju w Wiedniu
- PasażerEntschuldigung, darf ich hier durch?Przepraszam, czy mogę tędy przejść?
- TyJa, klar, kein Problem.Tak, jasne, żaden problem.
Pytanie o drogę na ulicy w Madrycie
- TyDisculpe, ¿dónde está la estación?Przepraszam, gdzie jest stacja?
- PrzechodzieńDisculpe, no soy de aquí.Przepraszam, nie jestem stąd.
Zwrócenie uwagi kelnera w Tokio
- Tyすみません、注文をお願いします。Przepraszam, chciałbym złożyć zamówienie.
- Kelnerはい、すぐに参ります。Tak, już podchodzę.
Wejście z opóźnieniem na spotkanie w Ankarze
- TyAffedersiniz, geç kaldım.Przepraszam, spóźniłem się.
- KolegaSorun değil, henüz başlamadık.Żaden problem, jeszcze nie zaczęliśmy.
Najczęstsze pytania
- Czy francuskie pardon znaczy to samo co przepraszam?
- Prawie — to raczej rzeczownik „wybaczenie” niż zdanie z czasownikiem jak polskie „przepraszam”, ale w praktyce działa tak samo, jako krótkie przeprosiny.
- Jak wymówić duńskie undskyld?
- W środku kryje się głoska y — usta ułożone jak do „u”, język jak przy „i”. Akcent główny pada na pierwszą sylabę, a na drugiej słychać jeszcze wyraźny akcent poboczny.
- Dlaczego niderlandzkie przepraszam to po prostu sorry?
- Niderlandzki zapożyczył to słowo prosto z angielskiego i wymawia je niemal identycznie — podobnie jak Polacy, którzy na co dzień też mówią „sorry”.