langula
İngilizce
mother
MA-tırAile
Tek kelime, 26 dil
26 dilde aile
Türkçede akrabalık neredeyse bir harita gibidir: anne tarafı, baba tarafı, büyük kardeş, küçük kardeş — hepsinin ayrı kelimesi vardır. Bu yüzden başka dillerde “teyze” ile “hala”yı ya da “abla” ile “kız kardeş”i tek kelimeyle karşılamak seni şaşırtabilir. Bu sayfada aile üyelerini 26 dilde yan yana görüyorsun: kimi dil Türkçeden daha ayrıntılı, kimi çok daha geneldir. Her kelimenin yanındaki ses kaydını dinleyip Türkçe okunuşuyla karşılaştırarak, hangi seslerin sana zaten tanıdık geldiğini fark edebilirsin.
Tek kelime, 26 dil
| Dil | anne | baba | erkek kardeş | kız kardeş | oğul | kız evlat | çocuk | büyükanne | büyükbaba | teyze | amca |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Almanca | die Mutterdi MU-ter | der Vaterder FA-ter | der Bruderder BRU-der | die Schwesterdi ŞVES-ter | der Sohnder ZON | die Tochterdi TOH-ter | das Kinddas KİNT | die Großmutterdi GROS-mu-ter | der Großvaterder GROS-fa-ter | die Tantedi TAN-te | der Onkelder ON-kel |
| Arapça | أُمّUMM | أَبEB | أَخAH | أُخْتUHT | اِبْنİB-in | بِنْتBİNT | طِفْلTİFL | جَدَّةCED-de | جَدّCEDD | عَمَّةAM-me | عَمّAMM |
| Avusturya Almancası | MuattaMU-at-ta | VodaFO-da | BruadaBRU-a-da | SchwestaŞVES-ta | BuaBU-a | DirndlDİRN-dl | KindKİNT | OmaO-ma | OpaO-pa | Tant | OnkelON-kel |
| Aşağı Almanca | MudderMU-der | VadderFA-der | BroderBRO-der | SüsterSÜS-ter | SöhnSÖN | DochderDOH-der | KindKİNT | OmaO-ma | OpaO-pa | Tant | ÜnkelÜN-kel |
| Bulgarca | майкаMAY-ka | бащаBAŞ-ta | братBRAT | сестраses-TRA | синSİN | дъщеряdış-te-RYA | детеde-TE | бабаBA-ba | дядоDYA-do | леляLE-lya | чичоÇİ-ço |
| Danca | mor | far | bror | søsterSÖS-ter | sønSÖN | datterDA-ter | barn | bedstemorBEDS-te-mor | bedstefarBEDS-te-far | tanteTAN-te | onkelON-kel |
| Felemenkçe | moederMU-der | vaderFA-der | broerBRUR | zusZÜS | zoonZON | dochterDOH-ter | kindKİNT | omaO-ma | opaO-pa | tanteTAN-te | oomOM |
| Fince | äitiEY-ti | isäİ-sa | veliVE-li | siskoSİS-ko | poikaPOY-ka | tyttöTÜT-tö | lapsiLAP-si | isoäitiİ-so-ey-ti | isoisäİ-so-i-sa | tätiTE-ti | setäSE-ta |
| Fransızca | la mèrela MER | le pèrelö PER | le frèrelö FRER | la sœurla SÖR | le filslö FİS | la fillela FİY | l'enfantlan-FAN | la grand-mèrela gran-MER | le grand-pèrelö gran-PER | la tantela TANT | l'oncleLON-kl |
| Hırvatça | majkaMAY-ka | otacO-tats | brat | sestrases-TRA | sinSİN | kćiKÇİ | dijeteDİ-ye-te | bakaBA-ka | djedCED | tetaTE-ta | ujakU-yak |
| Japonca | お母さんo-KA-san | お父さんo-TO-san | 兄ağabeyA-ni弟küçük erkek kardeşo-TO-to | 姉ablaA-ne妹küçük kız kardeşi-MO-to | 息子mu-SU-ko | 娘mu-SU-me | 子供ko-DO-mo | おばあさんo-BA-a-san | おじいさんo-Cİ-i-san | おばさんo-BA-san | おじさんo-Cİ-san |
| Korece | 어머니O-mo-ni | 아버지A-bo-ci | 형ağabey (erkek için)HYONG오빠ağabey (kadın için)OP-pa동생küçük kardeşTONG-seng | 누나abla (erkek için)NU-na언니abla (kadın için)ON-ni동생küçük kardeşTONG-seng | 아들A-dül | 딸TAL | 아이A-i | 할머니HAL-mo-ni | 할아버지HA-ra-bo-ci | 이모İ-mo | 삼촌SAM-çon |
| Lehçe | matkaMAT-ka | ojciecOY-çets | brat | siostraŞOS-tra | synSIN | córkaTSUR-ka | dzieckoCETS-ko | babciaBAP-cha | dziadekCA-dek | ciociaÇO-cha | wujekVU-yek |
| Norveççe | mor | far | bror | søsterSÖS-ter | sønnSÖNN | datterDAT-ter | barn | bestemorBES-te-mor | bestefarBES-te-far | tanteTAN-te | onkelON-kel |
| Portekizce | mãeMAYN | paiPAY | irmãoir-MAUN | irmãir-MAN | filhoFİ-lyu | filhaFİ-lya | criançakri-AN-sa | avóa-VO | avôa-VU | tiaTİ-a | tioTİ-u |
| Rumence | mamăMA-mı | tatăTA-tı | frateFRA-te | sorăSO-rı | fiuFİU | fiicăFİ-i-ka | copilko-Pİl | bunicăBU-ni-ka | bunicBU-nik | mătușămı-TU-şı | unchiUNK |
| Rusça | матьMAT | отецo-TETS | братBRAT | сестраses-TRA | сынSIN | дочьDOÇ | ребёнокri-BYO-nok | бабушкаBA-buş-ka | дедушкаDE-duş-ka | тётяTYO-tya | дядяDYA-dya |
| Suriye Arapçası | أمİMM | أبEBB | أخAH | أختUHT | ابنİB-in | بنتBİNT | طفلTİFL | ستّوSİT-to | جدّوCİD-do | عمّةAM-me | عمّوAM-mo |
| Türkçe | anne | baba | erkek kardeş | kız kardeş | oğul | kız evlat | çocuk | büyükanne | büyükbaba | teyze | amca |
| Ukraynaca | матиMA-tı | батькоBAT-ko | братBRAT | сестраses-TRA | синSİN | донькаDON-ka | дитинаdı-Tİ-na | бабусяba-BU-sya | дідусьdİ-DUS | тіткаTİT-ka | дядькоDYAD-ko |
| Yunanca | μητέραmi-TE-ra | πατέραςpa-TE-ras | αδερφόςa-der-FOS | αδερφήa-der-Fİ | γιοςYOS | κόρηKO-ri | παιδίpe-Dİ | γιαγιάya-YA | παππούςpa-PUS | θείαTİ-a | θείοςTİ-os |
| Çince | 妈妈MA-ma | 爸爸BA-ba | 哥哥ağabeyGO-ge弟弟küçük erkek kardeşDİ-di | 姐姐ablaCYE-cie妹妹küçük kız kardeşMEY-mey | 儿子ER-dzı | 女儿NÜ-er | 孩子HAY-dzı | 奶奶NAY-nay | 爷爷YE-ye | 阿姨A-yi | 叔叔ŞU-şu |
| İngilizce | motherMA-tır | fatherFA-tır | brotherBRA-tır | sisterSİs-tır | sonSAN | daughterDO-tır | childÇAYLD | grandmotherGREND-ma-tır | grandfatherGREND-fa-tır | auntANT | uncleAN-kıl |
| İspanyolca | la madrela MAD-re | el padreel PAD-re | el hermanoel er-MA-no | la hermanala er-MA-na | el hijoel İ-ho | la hijala İ-ha | el niñoel Nİ-nyo | la abuelala a-BUE-la | el abueloel a-BUE-lo | la tíala Tİ-a | el tíoel Tİ-o |
| İsveççe | mammaMAM-ma | pappaPAP-pa | bror | systerSÜS-ter | son | dotterDOT-ter | barn | mormorMUR-mur | farfarFAR-far | mosterMUS-ter | farbrorFAR-bror |
| İtalyanca | la madrela MAD-re | il padreil PAD-re | il fratelloil fra-TEL-lo | la sorellala so-REL-la | il figlioil Fİ-lyo | la figliala Fİ-lya | il bambinoil bam-Bİ-no | la nonnala NON-na | il nonnoil NON-no | la ziala TSİ-a | lo ziolo TSİ-o |
Anne tarafı, baba tarafı: kimde ayrı kelime var?
Türkçede dayı ile amca, teyze ile hala ayrı kişilerdir; sayfadaki “teyze / hala” ve “amca / dayı” etiketleri bu ayrımı hatırlatır. İsveççede de aynı mantık işler: “mormor” anne tarafından büyükanne, “farfar” baba tarafından büyükbaba demektir; “moster” anne tarafından teyze, “farbror” baba tarafından amcadır — hepsi “mor” (anne) ve “far” (baba) köküyle kurulur.
Kardeş sırası da ayrılır. Türkçede ağabey/erkek kardeş, abla/kız kardeş farklı kelimelerdir; Japoncada 兄 (ağabey) ile 弟 (küçük erkek kardeş) aynı ayrımı yapar. Korecede daha da ince: ağabey erkek konuşan için 형, kadın konuşan için 오빠 olur. Çince de yaşa göre ayırır: 哥哥 büyük, 弟弟 küçük erkek kardeştir.
Türkçe kulağıyla sesler: tanıdık ve yabancı
Bazı sesler tanıdık gelecek. Arapçadaki عَمّ kelimesinin çift “m”si Türkçe için sorun değil — Türkçede de “anne” gibi kelimelerde ünsüz uzar. Zor olan baştaki ع sesidir: boğazdan çıkan, Türkçede karşılığı olmayan bir ses. Almancadaki Mutter, Vater, Bruder, Schwester ise hepsi aynı biçimde biter: yazıda “r” olsa da sonda net bir r değil, yumuşak bir ünlü duyulur.
Vurgu da dilden dile değişir. Yunancadaki γιαγιά ve παππούς, Türkçe gibi son heceden vurgulanır, bu yüzden kolaydır. Rusçadaki бабушка ve дедушка tam tersi: ikisi de ilk hecededir, BA-buşka, DYE-duşka gibi. İsveççedeki farfar, mormor, moster, farbror da hep ilk hecede vurgulanır.
Türkçe konuşanların bu kelimelerde yaptığı hatalar
En sık hata, Almanca kelimelerin sonundaki “r”yi net söylemektir: Mutter, Vater, Bruder, Schwester’i Türkçedeki gibi belirgin bir r ile bitirmek yapay durur; doğrusu sondaki sesi yumuşatmaktır. Suriye Arapçasındaki عمّو ve عمّة’de ise tam tersi olur: baştaki ع sesi çoğu zaman hiç çıkarılmadan düz okunur, oysa bu ses kelimenin kimliğidir.
İkinci hata vurgu yeridir. Türkçe alışkanlığıyla бабушка ve дедушка son heceden vurgulanır, doğrusu ilk hecededir: BA-buşka, DYE-duşka. Aynı hata İsveççedeki farfar ve mormor için de geçerlidir: vurgu ilk “far”/“mor” hecesindedir.
Günlük hayattan kısa diyaloglar
Almanya’da aileyi tanıştırma
- SenDas ist meine Schwester.Bu benim kız kardeşim.
- ArkadaşFreut mich! Und das hier ist bestimmt dein Bruder?Memnun oldum! Bu da kesin senin erkek kardeşin, değil mi?
- SenGenau, das ist mein Bruder.Aynen, bu benim erkek kardeşim.
Rusya’dan telefonla aileyi arama
- SenПривет, бабушка! Как дела?Merhaba büyükanne! Nasılsın?
- BüyükanneХорошо, спасибо! А дедушка гуляет во дворе.İyiyim, teşekkürler! Büyükbaban da bahçede geziniyor.
Şam’da bir aile ziyareti
- Senمرحبا عمّو، كيفك؟Merhaba amca, nasılsın?
- Amcaالحمد لله منيح، وين عمّة؟Elhamdülillah iyiyim, teyze nerede?
Atina’da büyükanneyi ziyaret
- SenΓεια σου, γιαγιά! Πώς είσαι;Merhaba büyükanne! Nasılsın?
- BüyükanneΚαλά είμαι, χρυσό μου. Έλα μέσα!İyiyim canım. İçeri gel!
Sık sorulan sorular
- Almancada anne ve baba nasıl denir?
- Anne “Mutter”, baba “Vater” denir. İkisinin de sonundaki “r” Türkçedeki gibi net değil, yumuşak bir ünlü gibi okunur.
- Rusçada büyükanne ve büyükbaba nasıl söylenir?
- Büyükanne “бабушка”, büyükbaba “дедушка”dır. Türkçenin aksine ikisi de ilk heceden vurgulanır: BA-buşka, DYE-duşka.
- İsveççede teyze ve amca için ayrı kelime var mı?
- Evet: anne tarafından teyze “moster” (mor+syster), baba tarafından amca “farbror” (far+bror) olarak ayrı kelimelerle söylenir.